Thương hiệu‎ > ‎

Nguyên tắc đặt tên công ty

đăng 17:31, 30 thg 11, 2011 bởi Y Tuong Kinh Doanh   [ đã cập nhật 08:05, 1 thg 12, 2011 ]

Đã có nhiều bài viết hướng dẫn cách đặt tên công ty, trong đó có nhiều bài rất chuyên nghiệp được dịch từ nước ngoài, có bài được điều chỉnh bổ sung, tuy nhiên chưa có bài nào đầy đủ với thực tiễn của Việt Nam cũng như những đặc thù của ngôn ngữ tiếng Việt, một số lời khuyên đã lỗi thời so với nghị định mới của chính phủ cũng như lạc hậu so với xu hướng Marketing hiện đại. Vì vậy Thăng viết bài này để các bạn có thể tự mình tìm ra hoặc đánh giá được tên công ty một cách khoa học và đầy đủ.  

 Hãy đọc các bài trước để thấy tầm quan trọng: của việc đặt tên công tyđặt tên công ty hay.

 Sáu tiêu chí quan trọng nhất của việc đặt tên công ty:

1.      Phù hợp quy định của pháp luật

2.      Được phép đăng ký

3.      Dễ nhớ

4.      Có tính mở

5.      Tránh những nghĩa tiêu cực

6.      Tránh làm đụng chạm, xúc phạm đến cộng đồng nào đó (tôn giáo, chủng tộc…)

 Các tiêu chí khác

         7.      Dễ phát âm, dễ đánh vần, khó nhầm lẫn

8.      Dễ phân biệt với các tên khác.

9.      Còn tên miền tốt.

10. Có ý nghĩa hay.

11. Chú ý đến phương ngữ

12. Tính nghệ thuật

1. Phù hợp quy định của pháp luật 

Việc đặt tên công ty đã được quy định trong luật doanh nghiệp, nghị định mới nhất quy định vấn đề này là nghị định 43/2010/NĐ-CP NGHỊ ĐỊNH Về đăng ký doanh nghiệp. Bạn có thể xem nội dung của quy định này trong bài viết ĐĂNG KÝ TÊN DOANH NGHIỆP

Nếu không tuân thủ quy định của pháp luật, một ngày nào đó tên công ty của bạn có thể bị kiện và bị bắt buộc phải đổi tên. Ví dụ điển hình gần đây là VinCom đã kiện thành công Vincon và buộc Vincon phải đổi tên. Những tổn thất rất lớn của việc đổi tên công ty thì Thăng đã viết trong bài đặt tên công ty.

2.  Được phép đăng ký

Được phép đăng ký là một phần điều kiện 1, tuy nhiên Thăng phải tách riêng ra nhấn mạnh vì đây là vấn đề nan giải hiện nay. Rất nhiều tên không được phép đăng ký mà nguyên nhân chính là do bị trùng tên với công ty đã có. Bạn nghĩ ra 10 cái tên hay thì trung bình sẽ có ít nhất 9 cái tên bị trùng, nếu kiểm tra không kỹ bạn sẽ bị trả hồ sơ nhiều lần, mất rất nhiều thời gian và công sức. Hãy đọc kỹ bài viết ĐĂNG KÝ TÊN DOANH NGHIỆP để nắm rõ các trường hợp tên không được phép đăng ký.

Để kiểm tra tên bạn định đăng ký có bị trùng với tên hoặc tên viết tắt của một công ty đã đăng ký trước đó, hãy  tra cứu tại  Hệ thống thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia của bộ kế hoạch và đầu tư tại địa chỉ http://dangkykinhdoanh.gov.vn/, trang web này Thăng cũng đã giói thiệu trong bài Các trang web hay cho doanh nhân.

Lưu ý: quyết định của cơ quan đăng ký kinh doanh là quyết định cuối cùng, vì vậy dù không bị trùng tên nhưng tên bạn đăng ký vẫn có thể không được chấp nhận vì nguyên nhân khác.




3. Dễ nhớ

Dễ nhớ là một tiêu chí đặc biệt quan trọng, lợi ích của nó đối với việc xây dựng thương hiệu và giúp tiết kiệm chi phí hoạt động của công ty đã được Thăng nêu ra trong bài viết đặt tên công ty hay. Tên dễ nhớ khi có các đặc điểm sau:

3.1 Ngắn gọn

Nguyên tắc 7 ký tự.

Càng ngắn gọn càng dễ nhớ, ví dụ tên HP, LG chỉ có 2 ký tự, rất ngắn gọn. Nếu nghiên cứu tâm lý học, các bạn sẽ được biết bộ não người chỉ nhớ tốt 7 chi tiết, vì vậy các bạn không nên đặt tên quá 7 ký tự. Tìm hiểu 100 thương hiệu có giá trị cao nhất thế giới, các bạn sẽ thấy phần lớn chúng có tên dài không quá 7 ký tự: ví dụ: IBM, Apple, google, yahoo, Nike, Adidas, Sony (trước nằm 1958, Sony có tên rất dài là: Tokyo Tsushin Kogyo Kabushiki Kaisha), SamSung, ToshiBa, Nokia, Intel, Disney, ToYoTa, Honda, GM, Ford, Gucci, Channel, Cisco, SAP, Oracle, Nescafe, UPS, Luxury, HSBC, Canon, Pepsi, Amazon, ebay, City, Dell, PhiLips,Colgate, Xerox, Pepsi, Audi, Visa, Ferrari, Armani, Nivea, UBS, GAP,  Avon,…

 Ngắn gọn còn giúp đỡ sai xót khi viết tên, gõ tên công ty, gõ địa chỉ trang web, địa chỉ email… Khi chọn tên miền cho trang chuyên về ý tưởng kinh doanh, Thăng đã chọn RA.com.vn vì Ra chỉ có 1 âm, 2 ký tự, rất ngắn gọn.Tên ngắn giúp dễ nhớ ở bất kỳ thị trường, nền văn hoá nào,  dễ nhớ trên phạm vi toàn cầu (nó tốt hơn so với những tên gắn với địa danh, lịch sử chỉ dễ nhớ trong phạm vi hẹp, ví dụ cái tên Hùng Vương, Lạc Long Quân có thể dễ nhớ trong nước, nhưng đem ra nước ngoài sẽ khó nhớ vì chẳng ai biết Hùng Vương, Lạc Long Quân nghĩa là gì).

Hiện nay các tên có 2 chữ không còn, tên 3 chữ cũng không còn nhiều vì có thể trùng với tên công ty hoặc tên viết tắt của công ty đã thành lập. Trước đây, khi hệ thống thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia chưa đưa vào hoạt động, Thăng phải rất vất vả mới chọn được cái tên CCZ cho một công ty Cổ Phần chuyên về bất động sản và du lịch tại TP HCM. Rất nhiều tên dễ nhớ hơn nhưng bị trùng. Nếu muốn đặt tên 3 chữ cái bạn hãy kiểm tra thật kỹ xem có bị trùng không.

Những tên 4 ký tự rời rạc, phải đọc thành 4 âm thì không nên dùng vì rất khó nhớ (trừ khi bạn có tiềm lực cực mạnh kiểu như HSBC). Vd những tên kiểu như XBCK, mọi người nghe xong sẽ quên ngay sau đó. Nếu tên 4 ký tự nhưng đọc thành 2 âm thì rất tốt nhưng nhiều khả năng sẽ không còn, ví dụ: Nova, Sony, Avon, XaVi,..

Bạn cũng nên tránh đưa quá nhiều lĩnh vực hoạt động vào trong tên, ví dụ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên vận tải thương mại dịch vụ du lịch đầu tư xây dựng Nguyễn Văn A, rất rườm rà, khó nhớ và kém hiệu quả, mỗi lần in ấn, làm bảng hiệu, viết tên... đều rất vất vả nếu tên dài như vậy.

Cần lưu ý là chi phí để xây dựng thương hiệu cho những cái tên viết tắt như IBM, UPS, FPT không phải thấp, nếu đầu tư không đủ rất dễ bị lãng quên. Do số lượng có hạn, nên nếu tiến ra thị trường toàn cầu, khả năng bị trùng tên là rất cao.

Nguyên tắc đặt tên công ty

 3.2 Tên có vần, láy phụ âm đầu hoặc có ít loại chữ cái trong tên.

 Đỉnh cao của trường phái này là CoCa Cola, công ty đã có rất nhiều năm đạt danh hiệu thương hiệu có giá đắt nhất thế giới.  Thăng đặc biệt thích cái tên này vì nó sử dụng tối đa cả 3 kỹ thuật trên. Mặc dù có 8 ký tự (vượt quy luật 7 ký tự ở trên) nhưng tên này rất dễ nhớ. Với 8 ký tự nhưng Coca Cola chỉ có 4 loại chữ cái : C (3 chữ), O (2 chữ) A (2 chữ), L (1 chữ), tên này có 2 cặp vần là O (Co được lặp lại, tức là vừa có vần, vừa lặp phụ âm đầu) và A (Ca với la). Đây là một cái tên rất khoa học và nghệ thuật, Thăng sẽ phân tích tính nghệ thuật của tên này trong phần sau.

Khi chọn cái tên CCZ, Thăng cũng sử dụng thủ thuật này, tuy là tên ba chữ nhưng chỉ có 2 loại chữ cái là C và Z, nó sẽ dễ nhớ hơn nhiều so với cái tên 3 ký tự có 3 loại chữ cái như CXZ. Tên PHP (tên một ngôn ngữ lập trình web nguồn mở) CMC (tên một công ty của Việt Nam) là những cái tên rất tốt theo trường phái này.

Những cái tên có vần: OMO (vần O), Coto, Kaka, Nava, Saka, Alibaba (một trang bán lẻ nổi tiếng Trung Quốc)

Những tên lặp phụ âm đầu: SamSung, Google, Nano,  Hoàng Hải, Linh Long, Đại Đế,

3.3 Tên liên quan đến những thứ nổi tiếng, nhiều người biết cũng giúp dễ nhớ

Tên một vị thần nổi tiếng trong thần thoại, tên một ngọn núi , dòng sông, địa danh nổi tiếng ví dụ Thánh Gióng, Nike (tên nữ thần chiến thắng trong thần thoại Hi Lạp),  Hồng Hà, Hương Giang, Mêkông, Lam Sơn, Amazon,  Trường Sơn, Thái Sơn Everest,  Fuji (núi Phú Sĩ của Nhật), Bạch Đằng, Nha Trang, Phú Quốc…Khi chọn tên miền cho trang chuyên về ý tưởng kinh doanh, Thăng đã chọn RA.com.vn một phần vì RA chính là tên thần mặt trời (thần RA) của người Ai cập Cổ Đại, cái nôi của văn minh nhân loại.

Lưu ý: những tên dạng này, nhưng ngắn dưới 7 chữ cái (ví dụ như Nike, Amazon) thì càng phát huy thế mạnh. Nếu dài sẽ gặp bất lợi khi thâm nhập thị trường có văn hoá xa lạ, ví dụ cái tên Thánh Gióng, Phù Đổng Thiên Vương dùng trong nước thì được, nhưng đến những nước Ả Rập, châu Phi sẽ rất khó nhớ.

Tên các nhân vật hoạt hình, phim, tác phẩm văn học… nổi tiếng cũng được nhiều người lựa chọn: ví dụ công ty Misa (gấu Misa), Avatar (tên bộ phim nổi tiếng), công ty người Mẫu Thuý Kiều,

Một số công ty sử dụng tên của những nhân vật nổi tiếng như diễn viên, ca sĩ, vận động viên để để đặt tên cho những sản phẩm như nước hoa, mỹ phẩm, thời trang, đồ thể thao... Đây cũng là cách làm thương hiệu thông minh vì tên, hình ảnh người nổi tiếng tạo sự thân thuộc, dễ nhớ và tận dụng được tình cảm của fan hâm mộ, nhưng cũng khá rủi ro, cần cẩn thận trong việc quản lý hình ảnh. Nếu diễn viên, ca sĩ… đại diện cho thương hiệu có tai tiếng thì thương hiệu cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. (Ví dụ vận động viên bị tố cáo gian lận, sử dụng chất kích thích thì các công ty đối địch sẽ có cơ hội để triệt hạ thương hiệu của bạn).

 3.4 Tên mô tả về sản phẩm,  lĩnh vực hoạt động cũng giúp khách hàng dễ nhớ, dễ nhận biết sản phẩm

 Ví dụ nội thất Nhà Xinh, công ty kiến trúc 4D (1 bạn học cũ của Thăng khi chọn cái tên này cho công ty của mình đã giải thích là 3 chiều không gian (3D), cộng thêm 1 chiều cảm xúc thành ra 4D), Thời Trang Bà Bầu, Bank of America…

Tuy nhiên trong danh sách 500 công ty hàng đầu thế giới, tỉ lệ những công ty sử dụng tên mô tả có xu hướng giảm, lý do vì những tên này gây khó khăn cho việc mở rộng sang lĩnh vực mới có lợi nhuận cao nên khó lọt vào top những công ty lớn.

3.5 Tên có ý nghĩa hay cũng giúp dễ nhớ, dễ gây thiện cảm, tạo ấn tượng đẹp

 Ví dụ: Như Ý, An Bình...

Lưu ý những tên dạng này nhiều khả năng sẽ không còn, ngoài ra nếu nhiều công ty cùng chọn một tên (do trước đây vẫn cho đăng ký nếu khác tỉnh thành, khác ngành) thì sẽ gây khó khăn trong việc xây dựng thương hiệu.

  3.6 Tên gắn với những thứ thân thuộc

- Các loại đá, Kim loại: ví dụ Kim Cương, Diamond, CZ, Hồng Ngọc, Ruby, Hoàng Kim,

-  Các từ gốc Latin hay Hy lạp, một số thuật ngữ chuyên nghành hay tiếng lóng

-  Tên thực các loại cỏ cây: Công ty Anh Đào, Công ty Hoa Mai, Apple (quả táo)

-  Tên các vì sao, các hành tinh: vd Sao Kim, Sao Mai,…

-  Tên động vật: Công Ty Hoàng Hạc, Bạch Mã, Red Bull

- Các giai đoạn địa chất: Ví dụ Jura,

        Lưu ý Những tên dạng này dễ nhớ nhưng rất dễ bị trùng, hiện nay rất khó tìm được những tên dạng này.

4. Có tính mở

Phần lớn các công ty sẽ thay đổi, mở rộng nghành nghề, thị trường, địa bàn hoạt động. Ví dụ Nokia trước khi sản xuất điện thoại là công ty sản xuất ủng cao su, SamSung cũng chỉ mới bắt đầu sản xuất thiết bị điện tử được hơn 10 năm. Trong nước có công ty bất động sản có xuất phát điểm là cửa hàng bán đồ điện, hay có công ty công nghệ từng một thời bán nồi cơm điện…. Một cái tên tốt phải đáp ứng được nhiệm vụ mới mà không gây ra trở ngại nào. Đừng để vài chục năm sau, con cháu của bạn mở rộng sang lĩnh vực mới, mở rộng thị trường phải thay đổi tên công ty vì thiệt hại sẽ rất lớn .

Hãy tìm những có tên có thể sử dụng tốt trên phạm vi toàn cầu, dễ dàng mở rộng sang những lĩnh vực khác và có thể sử dụng cho hàng trăm năm sau, ví dụ như Nokia, Sony, SamSung, Google... Đó thường là những tên ngắn gọn (cố gắng 7 ký tự trở lại). 

** Những điều cần tránh:

-          Cố sử dụng tên riêng không có ý nghĩa hay để đặt tên cho công ty, sẽ gây khó khăn nếu bạn muốn chuyển nhượng công ty cho người khác vì chủ mới sẽ không thích những cái tên như vậy và cũng gây khó khăn cho việc xây dựng thương hiệu. Tên riêng có thể sử dụng khi có ý nghĩa tốt ví dụ Toàn Thắng, Như Ý… hay những lĩnh vực cần uy tín cá nhân cao như Bác sĩ Khánh Ngọc, Luật Gia Hồng,…

-          Tên gắn chặt với địa danh, ví dụ công ty vận tải Bắc Cạn sẽ khó khăn khi mở rộng thị trường tại TP HCM, tên gắn với địa danh chỉ phù hợp với các loại đặc sản của địa phương đó, ví dụ: Nước Mắm Phú Quốc, kẹo dừa Bến Tre….

Ý tưởng kinh doanh cần có triển vọng dài hạn và tên công ty cũng cần có tầm nhìn tương xứng.

5. Tránh những nghĩa tiêu cực

    Tên công ty không nhất thiết phải có nghĩa hay, thậm chí có thể là vô nghĩa, nhưng cần phải tránh những nghĩa tiêu cực.  Ví dụ Hãng hàng không Speed Up (Tăng tốc) của Nhạc sĩ Hà Dũng đã phải đổi tên thành Indochina Airlines vì Tăng tốc khi bỏ dấu thành “Tang toc” có thể hiểu là tang tóc, chết chóc.

     Tránh đặt tên mà khi đọc lên nghe tương tự một sản phẩm đối nghịch nào đó. Ví dụ tên của nhà hàng, một loại bánh kẹo mà nghe gần giống tên của một hãng phân bón nổi tiếng thì thật là thảm hoạ.

     Tránh những tên mà khi phát âm gần giống với từ có nghĩa xấu trong ngôn ngữ khác: kiểm tra điều này thực sự là rất khó vì có quá nhiều ngôn ngữ trên thế giới, và người kiểm tra được điều này phải rất giỏi ở ngôn ngữ cần kiểm tra (phải đạt đến mức như tiếng mẹ đẻ mới đủ trình độ kiểm tra cả những tiếng lóng, những từ ít thông dụng của ngôn ngữ đó). Nếu cẩn thận bạn có thể kiểm tra ngôn ngữ của những thị trường chính mà công ty nhắm tới ví dụ tiếng Anh, Hoa, Nhật, Pháp, Đức.

6. Tránh đụng chạm, xúc phạm đến cộng đồng nào đó (tôn giáo, chủng tộc…)

Nguyên tắc này đã rõ ràng, Thăng không cần giải thích thêm.

 Hãy đọc tiếp Nguyên tắc đặt tên công ty phần 2


    Ngô Thăng
    RA.com.vn  -  Ý Tưởng Kinh Doanh

             CÁC BÀI LIÊN QUAN                             


Comments